Πανύψηλα… ο αμανές

Τα πανύψηλα κτήρια, τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά ιστορικά στην Κύπρο, αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα, με την οποία θα πρέπει να μάθουν να ζουν, κυρίως όλοι όσοι διαμένουν ή εργάζονται στα αστικά κέντρα. Οι δύο πλευρές καταθέτουν βασικά επιχειρήματα στον διάλογο, αν όντως η Κύπρος χρειάζεται τόσο ψηλές αναπτύξεις

Του Παναγιώτη Γρηγορίου

Ευλογία ή κατάρα, τα πανύψηλα κτήρια, τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά ιστορικά στην Κύπρο αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα, με την οποία θα πρέπει να μάθουν να ζουν, κυρίως όλοι όσοι διαμένουν ή εργάζονται στα αστικά κέντρα. Οι δύο πλευρές καταθέτουν βασικά επιχειρήματα στον διάλογο, αν όντως η Κύπρος χρειάζεται τόσο ψηλές αναπτύξεις. Από τη μια, οι επιχειρηματίες και υπέρμαχοι αυτών των πελώριων κτισμάτων τονίζουν ότι πέραν της ανάπτυξης θα δημιουργηθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ την ίδια ώρα θα προκύψουν πολλαπλά φορολογικά έσοδα για το κράτος. Από την άλλη, οι προβληματισμοί είναι πολλοί.

Αρχικά, οι αναπτύξεις αυτές κατά μεγάλη πλειοψηφία θα απευθύνονται σε επενδυτές από το εξωτερικό, οι οποίοι θέλουν να αποκτήσουν κυπριακή υπηκοότητα και ανάμεσα στις απαιτήσεις είναι η επένδυση σε ακίνητο τουλάχιστον €500 χιλ. Ως εκ τούτου, αποκλείονται οι Κύπριοι αγοραστές – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – που ούτως ή άλλως, με τον ίδιο προϋπολογισμό, που θα αγοράσουν ένα διαμέρισμα σε πύργο, μπορούν να χτίσουν μια υπερπολυτελή βίλα. Επιπρόσθετα, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος αυτοί οι "Πύργοι της Βαβέλ", καθώς θα φιλοξενούν ανθρώπους από όλο τον κόσμο να μετατραπούν, αργά ή γρήγορα, σε κτήρια στοιχειωμένα, καθώς οι ιδιοκτήτες τους πιθανόν να μη ζουν μόνιμα στην Κύπρο… 

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ

Με βάση έρευνα του Capital Today, άλλο σημαντικό θέμα που προκύπτει είναι και η διακίνηση των οχημάτων στην περιοχή, στην οποία υπάρχει ένας ή περισσότεροι πύργοι. Το ζήτημα παρουσιάζεται ήδη στην παραλιακή περιοχή της Λεμεσού, ενώ και στην πρωτεύουσα, με το χτίσιμο των δύο πύργων στην "καρδιά" της πόλης, δεν αποκλείεται να δημιουργείται περαιτέρω κυκλοφοριακό κομφούζιο. Ήδη δειλά-δειλά ξεκίνησαν κάποιες φωνές διαμαρτυρίας, καθώς εμφανίστηκαν είτε οργανωμένοι φορείς είτε μεμονωμένοι πολίτες που ανησυχούν για τη νέα τάξη πραγμάτων που θα προκύψει με το χτίσιμο των πύργων. 

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ταυτόχρονα, ένα πανύψηλο κτήριο μπορεί να έχει σύνθετες επιπτώσεις στο περιβάλλον και γενικά στον χαρακτήρα μιας περιοχής. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, Στέλιο Αχνιώτη, ένα ψηλό κτήριο μπορεί να έχει επιπτώσεις στον ηλιασμό των γειτονικών κτηρίων. "Υπάρχουν επιπτώσεις στην όχληση από ανέμους, παρεμπόδιση της θέας, βίαιη μεταβολή στην κλίμακα και τον χαρακτήρα περιοχών, ζητήματα καθιζήσεων και ενδεχόμενου επηρεασμού της στατικότητας των γειτονικών κτηρίων, καθώς και όχληση στο στάδιο της κατασκευής. Κάποια από αυτά εξετάζονται στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στην πράξη όμως, έχουμε δει προβλήματα", ανέφερε ο κ. Αχνιώτης.

Την ίδια στιγμή, όσον αφορά στην κυκλοφοριακή επιβάρυνση, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ, απαντώντας σε ερώτηση αν υπάρχουν έρευνες ή μελέτες για την κίνηση που θα προκύψει στους δρόμους και χώρους στάθμευσης των γύρω περιοχών, τόνισε ότι σήμερα δεν υπάρχει κάποια μελέτη που να προβλέπει τι θα συμβεί κυκλοφοριακά σε μια περιοχή, αν αδειοδοτηθούν τρεις πύργοι ή δέκα ή πενήντα. "Τώρα, με κάθε αδειοδότηση υποβάλλεται από τον αιτητή μελέτη κυκλοφοριακών επιπτώσεων που μας λέει στην ουσία τι επιβάρυνση θα υπάρξει στη γύρω περιοχή με την πρόσθετη κατασκευή του υπό αναφορά κτηρίου.

Αν, για παράδειγμα, σε μια περιοχή υποβάλλονται δέκα διαφορετικές αιτήσεις, η κάθε μια αξιολογεί το δικό της κτήριο σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση και όχι συνολικά ή και σε σχέση με τις πιθανές μελλοντικές αναπτύξεις. Δεν έρχεται, δηλαδή, το κράτος να πει εκ των προτέρων, "ξέρετε σε αυτά και αυτά τα σημεία δεν θα επιτρέψω την ανέγερση ψηλού κτηρίου, διότι θα προκύψουν μια σειρά από προβλήματα”. Αυτό δείχνει προχειρότητα και απουσία, στην ουσία, πολεοδομικού και κυκλοφοριακού σχεδιασμού από μέρους του κράτους, αλλά και ευρύτερα απουσία στρατηγικής για την ανάπτυξη με αποτελέσματα που ακόμα δεν είναι πλήρως ορατά.

Με αυτές τις πρακτικές, αφενός, δεν θωρακίζεται ο σοβαρός επενδυτής, που επιθυμεί να ελέγχει το περιβάλλον της επένδυσής του μακροπρόθεσμα και, αφετέρου, δημιουργούνται, τρόπον τινά, χαοτικές συνθήκες με απρόβλεπτες συνέπειες στις ήδη υφιστάμενες αναπτύξεις και υποδομές", επεσήμανε ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ. 

ΜΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 

Ταυτόχρονα, ο κ. Αχνιώτης σημείωσε ότι σήμερα, επίσης, δεν αξιολογείται συνολικά η φέρουσα ικανότητα των υποδομών, π.χ. το αποχετευτικό δίκτυο ή η επάρκεια σε υποσταθμούς και άλλες υποδομές του δικτύου ηλεκτρισμού. Υπάρχει ο κίνδυνος κάποιοι να προλάβουν να επωφεληθούν σε ύψος και δόμηση και οι επόμενοι να έρθουν αντιμέτωποι με τα προβλήματα του κορεσμού των υποδομών και των δικτύων. 

"ΔΕΝ ΕΞΕΤΑΣΘΗΚΑΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ"

Ο κ. Αχνιώτης απαντώντας σε ερώτηση, αν υπάρχουν μελέτες για το ύψος και τις προδιαγραφές των ψηλών κτηρίων, σημείωσε ότι στην ουσία δεν υπάρχουν εις βάθος και εμπεριστατωμένες μελέτες που να προσδιορίζουν τις προδιαγραφές των ψηλών κτηρίων στην Κύπρο. "Δεν έχουν εξετασθεί με μετρήσιμα δεδομένα οι πολεοδομικές επιπτώσεις της χωροθέτησής τους κατά περιοχή. Επίσης, δεν έχουν συνταχθεί εξειδικευμένοι κτηριοδομικοί κανονισμοί.

Είναι φιλότιμη η προσπάθεια του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας να διαχειριστούν τα ζητήματα ασφάλειας με εργαλείο το υφιστάμενο, μη εξειδικευμένο, κανονιστικό πλαίσιο, παρ' όλα αυτά θεωρούμε ότι ενδέχεται να μην αντιμετωπίζονται τα ζητήματα ασφαλείας επαρκώς.

Τα ζητήματα αυτά, σε σχέση με το κατά πόσον είμαστε έτοιμοι και προετοιμασμένοι να διαχειριστούμε την κατακόρυφη ανάπτυξη των κυπριακών πόλεων και μάλιστα σε αυτούς τους έντονους ρυθμούς, επεξεργάστηκε το Επιμελητήριο μέσω της ετοιμασίας έκθεσης για το θέμα, η οποία εστάλη στις αρμόδιες Αρχές και είναι διαθέσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο", ανέφερε ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ. 

ΜΕΧΡΙ 30 ΟΡΟΦΟΥΣ, ΛΕΕΙ Η ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ

Ένα άλλο ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα, το οποίο εγείρεται αφορά στην ασφάλεια και, συγκεκριμένα, στην αντιμετώπιση τυχόν πυρκαγιάς, αφού η Πυροσβεστική Υπηρεσία Κύπρου δεν είναι σε θέση αυτήν τη στιγμή να χειριστεί περιστατικά πυρκαγιάς σε ύψος πέραν των 30 ορόφων, καθώς δεν διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό. Το θέμα συζητήθηκε και σε επίπεδο Βουλής, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις, με τις λύσεις που προτείνονται να είναι, μεταξύ άλλων, η εγκατάσταση συστημάτων αυτόματης κατάσβεσης τυχόν πυρκαγιάς, καθώς και η εγκατάσταση δεξαμενών νερού μεγάλης χωρητικότητας, που θα είναι συνδεμένα με αντλίες και γεννήτριες, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν πυρκαγιά και χωρίς την Πυροσβεστική ή έστω μέχρι να καταστεί δυνατόν να αφιχθούν τα πυροσβεστικά οχήματα.

ΣΤΟ CAPITAL TODAY ΜΙΛΗΣΑΝ ΓΙΑ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΩΝ ΠΥΡΓΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΨΗΛΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Πρόεδρος Συνδέσμου Μεγάλων Αναπτύξεων 

Ποια η άποψή σας για τις συνεχόμενες ψηλές αναπτύξεις που ανακοινώνονται; Θα ωφελήσουν ή θα ζημιώσουν την κυπριακή οικονομία;

Η ανέγερσή τους ενισχύει την εικόνα της Κύπρου και εμπλουτίζει το προϊόν που προσφέρουμε ως χώρα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα. Οι ψηλές αναπτύξεις δίνουν στην κυπριακή οικονομία ώθηση και δημιουργούν νέες ευκαιρίες. Προσφέρουν πολλαπλά ουσιαστικά οφέλη στην οικονομία του τόπου, με χιλιάδες θέσεις εργασίας τόσο κατά την κατασκευή τους όσο και μετά την ολοκλήρωσή τους. Προκύπτουν, ακόμη, φορολογικά έσοδα για το κράτος, αλλά και ένα ευρύτερο αναπτυξιακό όφελος, το οποίο με τη σειρά του δημιουργεί δυναμική για επιπρόσθετο επενδυτικό ενδιαφέρον. Οι ψηλές αναπτύξεις μπορεί να προσφέρουν λύσεις και προοπτικές στην επιχειρηματική κοινότητα του τόπου, αλλά και στον ευρύτερο χωροταξικό σχεδιασμό. Μόνο κέρδη μπορεί να έχει η Κύπρος από την υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων. 

Υπάρχει κάποιο όριο σε αυτές τις αναπτύξεις; Πόσες δηλαδή, μπορεί να "σηκώσει" η κυπριακή οικονομία;

Αυτήν τη στιγμή η αυξημένη ζήτηση αποδίδεται σε μια σειρά κινήτρων που εξήγγειλε η Κυβέρνηση μετά τον Μάρτιο του 2013. Η δραστηριοποίηση σημαντικού αριθμού νέων εταιρειών από το εξωτερικό στη Λεμεσό, στην οποία εντοπίζεται η πλειοψηφία αυτών των αναπτύξεων, δημιούργησε ανάγκες στέγασης, αλλά και αύξηση της ζήτησης νεόδμητων διαμερισμάτων και κατοικιών. Οι νέες αυτές αναπτύξεις προσφέρουν εξειδικευμένες υπηρεσίες, αντίστοιχες πολυτελών ξενοδοχείων, όπως υποδοχή, bar, εστιατόρια, σπα, πισίνα, γυμναστήριο και άλλα. Η οικονομική βιωσιμότητά τους αποτελεί σημαντικό παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού των αναπτύξεων αυτών. Χρειάζεται μελέτη, έρευνα και συνεχής αξιολόγηση. Το ενδιαφέρον που υπάρχει αυτήν τη στιγμή, ωστόσο, σε συνδυασμό με τις προοπτικές που θα ανοιχθούν για την κυπριακή οικονομία σε περίπτωση αναβάθμισής της από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, είναι πιθανόν να αυξήσουν τη ζήτηση για αυτές τις αναπτύξεις.  

Ποιον αντίκτυπο θεωρείτε ότι θα έχουν στις τιμές των ακινήτων οι εν λόγω ψηλές αναπτύξεις;

Η κατασκευή μεγάλων αναπτυξιακών έργων συνοδεύεται συνήθως από έργα υποδομής που αναβαθμίζουν τις περιοχές, στις οποίες ανεγείρονται. Το ενδεχόμενο να επηρεαστούν οι τιμές σε συγκεκριμένες περιοχές είναι ορατό. Θέση του Συνδέσμου Μεγάλων Αναπτύξεων είναι ότι η επίδραση που έχουν οι αναπτύξεις αυτές στις περιοχές, όπου ανεγείρονται, είναι σημαντικός παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν τόσο κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού όσο και κατά την εξέταση και αδειοδότησή τους από τις αρμόδιες Αρχές του κράτους. Νοουμένου ότι εντάσσονται σ’ ένα ευρύτερο αναπτυξιακό πλάνο και τηρούν τους απαραίτητους κανόνες νομιμότητας, βιωσιμότητας και ασφάλειας, οι αναπτύξεις αυτές είναι απαραίτητες. 

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΛΕΠΤΟΣ, Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης & Οικοδομών 

Ποια η άποψή σας για τις συνεχόμενες ψηλές αναπτύξεις που ανακοινώνονται; Θα ωφελήσουν ή θα ζημιώσουν την κυπριακή οικονομία;

Η υλοποίηση αναπτύξεων, στο πλαίσιο ενός ορθολογιστικού αναπτυξιακού σχεδιασμού, μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη στην οικονομία του τόπου και να συμβάλει ουσιαστικά στην αναπτυξιακή προσπάθεια και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, καθώς και στη μείωση της ανεργίας. Επιπρόσθετα, η δημιουργία οποιωνδήποτε ποιοτικών έργων αναβαθμίζει την Κύπρο ως επενδυτικό προορισμό, δημιουργεί συνθήκες για αύξηση της ελκυστικότητας ακινήτων και συμβάλλει στην εισροή νέων κεφαλαίων στην κυπριακή οικονομία από ξένους επενδυτές. Ως εκ τούτου, μπορούμε να αποκομίσουμε ωφελήματα από νέες ποιοτικές αναπτύξεις.

Υπάρχει κάποιο όριο σε αυτές τις αναπτύξεις; Πόσες δηλαδή, μπορεί να "σηκώσει" η κυπριακή οικονομία;

Η πλειοψηφία αυτών των αναπτύξεων εντοπίζεται κυρίως κατά μήκος του παραλιακού μετώπου της Λεμεσού. Με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν σήμερα, δεν φαίνεται να υπάρχει μεγάλο απόθεμα οικιστικής γης, άρα εκ των πραγμάτων κάποια στιγμή θα περιοριστεί η προσφορά. Γενικότερα, όμως, η ζήτηση που δημιουργείται, ιδιαίτερα από ξένους επενδυτές γι’ αυτού του είδους τις αναπτύξεις, στις αποκαλούμενες προνομιακές περιοχές, θα έλεγα πως είναι ικανή, για να απορροφήσει την προσφορά που υπάρχει αυτήν τη στιγμή στην αγορά. Ήδη παρατηρούμε ότι οι πρώτες αναπτύξεις είναι σχεδόν πουλημένες.

Ποιον αντίκτυπο θεωρείτε ότι θα έχουν στις τιμές των ακινήτων οι εν λόγω ψηλές αναπτύξεις;

Ο τομέας ανάπτυξης γης και ευρύτερα η κυπριακή αγορά ακινήτων βρίσκονται σε περίοδο ανάκαμψης. Αυτήν τη στιγμή, παρά τη σταδιακή άνοδο, που καταγράφουν οι τιμές των ακινήτων, εξακολουθούμε να απέχουμε αισθητά από τις τιμές του 2012 ή του 2010. Η ανάπτυξη, όμως, ποιοτικών έργων δημιουργεί δυνατότητες για αύξηση της ζήτησης ακινήτων, κάτι που σταδιακά ενδέχεται να οδηγήσει και σε αύξηση των τιμών. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί πως οι αναπτύξεις αυτές αποτελούν ένα ιδιαίτερο κομμάτι της αγοράς, που απευθύνεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο κοινό, οπότε δεν μπορούν να γίνονται συγκρίσεις με άλλου είδους ακίνητα, τα οποία απευθύνονται σε ένα μεγάλο κομμάτι της εγχώριας αγοράς.