της Judy Dempsey

Όταν η Angela Merkel εξελέγη για πρώτη φορά Καγκελάριος το Σεπτέμβριο του 2005, μία από τις πρώτες δουλειές της στην εξωτερική πολιτική ήταν να εξισορροπήσει τις σχέσεις της Γερμανίας με τη Ρωσία.

Ακολουθώντας για δεκαετίες την "Ostpolitik”, διαδοχικοί Καγκελάριοι σφυρηλατούσαν οικονομικές και πολιτικές σχέσεις με το Κρεμλίνο, με την πεποίθηση ότι αυτή η στρατηγική θα δημιουργούσε μια συγκεκριμένη προβλεψιμότητα, μια συγκεκριμένη ασφάλεια, και μακροπρόθεσμα θα απέδιδε. Η Ρωσία θα μετακινούνταν πιο κοντά στην Ευρώπη. Η Ostpolitik βασίστηκε στην ενασχόληση, όχι στην αντιπαράθεση με τη Ρωσία -συχνά ανεξαρτήτως από το τίμημα όταν πρόκειται για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Merkel "ξεφούσκωσε” την Ostpolitik με διάφορους τρόπους.

Σε αντίθεση με τον προκάτοχό της, τον Σοσιαλδημοκράτη Gerhard Schroeder, ο οποίος καλλιέργησε μια στενή φιλία με το Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin, χαρακτηρίζοντάς τον σε κάποιο σημείο "άψογο δημοκράτη”, η Merkel ήταν το αντίθετο.

Όταν πραγματοποίησε την πρώτη της επίσκεψη στη Μόσχα τον Ιανουάριο του 2006 η Merkel, ο Putin της χάρισε ένα παιχνίδι-σκύλο. Ήταν ένας από τους δικούς του τρόπους να προσπαθήσει να εξευτελίσει την Γερμανίδα Καγκελάριο η οποία δεν συμπαθεί τα σκυλιά. Το άλλο ήταν ότι είχε το μεγάλο του λαμπραντόρ παρών στη διάρκεια κάποιων εκ των συναντήσεών τους. Η Merkel ωστόσο, δεν προκλήθηκε.

Στα 12 αυτά χρόνια της θητείας της ως Καγκελάριος, οι σχέσεις με το Κρεμλίνο επιδεινωνόταν σταθερά. Ο κύρις λόγος, όπως ομολόγησε ένας από τους βοηθούς της, ήταν πως δεν εμπιστευόταν τον Putin. Αυτό το επίπεδο δυσπιστίας έγινε πιο βαθύ το Φεβρουάριο του 2014, όταν σε μία από τις πολλές τηλεφωνικές της κλήσεις με τον Ρώσο πρόεδρο, ρώτησε τον Putin αν πρόκειται να εισβάλλει στην Κριμαία. Σύμφωνα με αξιωματούχους της Καγκελαρίας, το αρνήθηκε.

Όλοι ξέρουμε τι έγινε στη συνέχεια. Η merkel πείστηκε για την ανάγκη να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία. Παρά την αντίδραση από αρκετές χώρες της ΕΕ, αλλά επίσης και από τον ίδιο της τον κυβερνητικό συνασπισμό, τους Σοσιαλδημοκράτες, η Μerkel επέμενε. Μέχρι σήμερα οι κυρώσεις ανανεώνονται.

Αλλά η Ostpolitik, ή μάλλον ένα παραμορφωμένο είδος Ostpolitik, παραμένει. Κύριος εκφραστής ο προκάτοχος και πρώην ηγέτης του SPD, Gerhard Schroeder. Μόλις ο Schroeder αποχώρησε το 2005, εντάχθηκε στο δυναμικό του Nord Stream, ενός project υπό την ηγεσία της ρωσικής κρατικής ενεργειακής Gazprom, που ξεκίνησε να κατασκευάζει έναν αγωγό κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα για να στέλνει αέριο στη Γερμανία. Στόχος της Μόσχας ήταν να αποδυναμώσει την εξάρτησή της από την Ουκρανία ως βασική διαδρομή διέλευσης για τις εξαγωγές αερίου της Ρωσίας προς την Ευρώπη. Θα αύξανε επίσης την εξάρτηση της Γερμανίας από τη Gazprom.

Το να έχει τον πρώην Καγκελάριο της Γερμανίας επικεφαλής του project θα βοηθούσε τη Ρωσία να αποκτήσει τις διάφορες άδειες, εκτός της οικονομικής και πολιτικής στήριξης, για την κατασκευή του αγωγού. Ο Schroder προσφάτως διορίστηκε πρόεδρος του Nord Stream 2, ενός δεύτερου αγωγού παράλληλα με τον πρώτο.

Σαν να μην ήταν αυτό αρκετό, το ότι ασκεί επιρροή για τα συμφέροντα του Κρεμλίνου, στις 29 Σεπτεμβρίου ο Schroeder διορίστηκε πρόεδρος της Rosneft, του ρωσικού κρατικού πετρελαϊκού ομίλου της Ρωσίας και μιας εκ των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών παραγωγής αργού πετρελαίου. Ξεχάστε το γεγονός ότι η Rosneft υπόκειται σε δυτικές κυρώσεις εξαιτίας της προσάρτησης της Κριμαίας από την Κριμαία.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Rosneft, Igor Sechin, είχε φυσικά μόνο επαίνους για τον πρώην Καγκελάριο της Γερμανίας. "Ο Schroder είναι ένας φημισμένος και αξιοσέβαστος ηγέτης που έχει υποστηρίξει επιμόνως τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Γερμανίας, Ευρώπης και Ρωσίας”, τόνισε ο Sachin. "Προσπαθεί να βελτιώσει τους δεσμούς της Γερμανίας με τη Ρωσία”. Τέλειος λόγος ostpolitik.

Ο ίδιος ο Schroeder απαντησε επαναλαμβάνοντας αυτό που έχει δηλώσει πολλές φορές μετά από την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία. "Λυπάμαι πραγματικά για την ύπαρξη αυτών των κυρώσεων”, δήλωσε. "Οι συνομιλίες πρέπει να αφορούν τη χαλάρωση των κυρώσεων. Δεν είμαι μεταξύ εκείνων που υποστηρίζουν τις κυρώσεις. Είναι λογικό από όλο τον κόσμο να υπάρχει μια σταθερή Ρωσία από μια οικονομική και πολιτική άποψη”.

Πίσω στη Γερμανία, οι σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι βρίσκονται τώρα στην αντιπολίτευση μετά από την βαριά ήττα που υπέστησαν στις πρόσφατες ομοσπονδιακές εκλογές, αισθάνονται αμηχανία για τον διορισμό του πρώην ΚΑγκελαρίου τους. Η Merkel από την πλευρά της, δεν έχει ποτέ πάρει θέση για τον αγωγό Nord Stream, εκτός του ότι είπε πως πρόκειται για ένα καθαρά εμπορικό project.

Ο Putin ωστόσο ίσως έχει υποτιμήσει την επιρροή του Schroeder να αλλάξει τη στάση της Γερμανίας συγκεκριμένα, και άλλων χωρών της ΕΕ για την μετακύλιση των κυρώσεων. Εξαιτίας του ρόλου του και της εγγύτητάς του με τον Putin, ο Schroeder ίσως έχει σκληρύνει την αποφασιστικότητα της Merkel και των εταίρων της στην κυβέρνηση για τη διατήρηση των κυρώσεων.

"Η συμμετοχή του Schroeder δεν θα βελτιώσει τις σχέσεις μεταξύ της Γερμανίας και της Ρωσίας”, δήλωσε ο Norbert Rotten, πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων της γερμανικής Βουλής. "Αντιθέτως, θα τις δυσκολεύσει. Εάν νομίζει πως θέλει να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια στη Γερμανία, τότε θεωρώ πως πρόκειται για ένα κακό αστείο από τη στιγμή που θα αυξήσει την εξάρτηση της γερμανίας από τη Ρωσία”, πρόσθεσε ο Rottgen. Και έτσι θεωρεί την Ostpolitik η Ρωσία.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://carnegieeurope.eu/strategiceurope/73281?lang=en