της Judy Dempsey

Για έναν ηγέτη που βρισκόταν στην εξουσία εδώ και 12 σχεδόν χρόνια, η Angela Merkel μπορεί να πάρει τα περισσότερα εύσημα για το ότι εξασφάλισε πως το συντηρητικό της μπλοκ της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης και της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CDU και CSU) παραμένουν η μεγαλύτερη ομάδα στη Bundestag, τη γερμανική βουλή.

Αλλά αυτό έρχεται με πολύ υψηλό κόστος.

Το τρίτο μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα της Γερμανίας είναι τώρα το Alternative for Germany (AfD). Συγκέντρωσε το 13,1% των ψήφων σύμφωνα με τα αρχικά αποτελέσματα.

Πρόκειται για ένα κόμμα που είναι εναντίον του Ισλάμ και που θέλει να επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στους μετανάστες και στους πρόσφυγες. Είναι ένα κόμμα στο οποίο ορισμένοι εκ των ηγετών του έχουν αμφισβητήσει την ανάγκη ύπαρξης μνημείου για το Ολοκαύτωμα. Ένα κόμμα στο οποίο ορισμένοι εκ των ηγετών του έχουν αναρωτηθεί για πόσο καιρό ακόμη η Γερμανία πρέπει να φέρει το βάρος του παρελθόντος. Η νίκη του AfD έχει αποδυναμώσει τη μεταπολεμική συναίνεση, όπου η ακροδεξιά θα παρέμενε εκτός της πολιτικής συναίνεσης και ως εκ τούτου εκτός του πολιτικού συστήματος.

Το AfD ωστόσο είναι κάθε άλλο παρά μονολιθικό. Υπάρχουν γνήσια ευρωσκεπτικιστικά μέλη που δεν τους αρέσει η ακροδεξιά στάση του κόμματος. Αλλά αυτό που τους ένωσε, ήταν η απόφαση της Merkel το 2015 να ανοίξει τις πόρτες της Γερμανίας σε περισσότερους από 1 εκατ. πρόσφυγες. Ως αποτέλεσμα, το συντηρητικό κόμμα της Καγκελαρίου κατέγραψε ιστορικό χαμηλό. Έλαβε το 33% των ψήφων, σημειώνοντας μία πτώση άνω του 8,5% σε σχέση με το 2013.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Merkel ήλπιζε σε καλύτερο αποτέλεσμα. Θα της έδινε πολύ ισχυρότερη μόχλευση για τη δημιουργία του επόμενου συνασπισμού της Γερμανίας, που αναμένεται να αποτελείται από τους συντηρητικούς, τους Ελεύθερους Δημοκρατικούς, και τους Πράσινους.

Στη σύντομη ομιλία νίκης της στα κατάμεστα γραφεία του CDU στο Βερολίνο, η Merkel αναγκάστηκε να αναγνωρίσει πως το ακροδεξιό AfD είχε αρπάξει τις ψήφους των συντηητικών, και ότι περισσότεροι από 980.000 υποστηρικτές αυτομόλησαν στο AfD, ενώ 1,3 εκατ. ψηφοφόροι της αυτή τη φορά ψήφισαν υπέρ των Φιλελεύθερων Δημοκρατών. Οι πρώτοι ψήφισαν εναντίον της Merkel για την προσφυγική της πολιτική. Οι δεύτεροι ψήφισαν για μια κυβέρνηση που θα εστιάζει στις εγχώριες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων της ψηφιοποίησης και της κλιματικής αλλαγής, που αποτελούν και τα δύο ανησυχίες τις οποίες η νέα κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει. Αναμένονται μεγάλες διαφωνίες μεταξύ και των τεσσάρων κομμάτων του συνασπισμού για την ενεργειακή πολιτική και τα θέματα της ΕΕ, ιδιαίτερα αναφορικά με την ενοποίηση της ευρωζώνης.

Αλλά είναι στο εγχώριο μέτωπο που η Merkel θα πρέπει να αντιμετωπίσει δύο έντονες πιέσεις: ένα AfD που είναι κατά της μετανάστευσης, εναντίον του Ισλάμ και εναντίον της Ευρώπης, ενώ οι Ελεύθεροι Δημοκράτες θέλουν η Γερμανία να είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένη για να υποδεχθεί την παγκοσμιποίηση, να αντιμετωπίσει το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα της χώρας και να εκπονήσει μια πιο ανταγωνιστική ενεργειακή πολιτική που θα περιλαμβάνει τη μείωση των επιδοτήσεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτό είναι κάτι στο οποίο οι Πράσινοι σίγουρα θα αντιταχθούν στη διάρκεια των συζητήσεων κατά τις συνομιλίες για τη δημιουργία συνασπισμού.

Επομένως η νίκη της Merkel είναι γλυκόπικρη. Οι ηγέτες του AfD έχουν ήδη δηλώσει ότι θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν μια κοινοβουλευτική εεταστική επιτροπή για να διερευνήσει το πώς η Καγκελάριος υιοθέτησε μονομερώς την προσφυγική της πολιτική. Το κόμμα θέλει να καταστήσει υπόλογη τη Merkel για αυτή την απόφαση, με τους ηγέτες του να χρησιμοποιούν ακόμη και την έκφραση να "κυνηγήσουν τη Merkel”, καθώς γιόρταζαν την εκλογική τους νίκη.

Αλλά η νικη τους θα περιοριστεί στη Bundestag. Αυτό συμβαίνει επειδή ο Martin Schulz, ο θηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών -οι οποίοι επίσης κατέγραψαν ιστορικό χαμηλό ποσοστό, περί το 20,5% σε σχέση με το 25% του 2013- δήλωσε πως το κόμμα του δεν θα παραμείνει στον ευρύ συνασπισμό. Αντιθέτως, θα επιστρέψει στα έδρανα της αντιπολίτευσης, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το Die Linke, η βασική εκλογική περιφέρεια του οποίου είναι στην Ανατολική Γερμανία.

Η απόφαση του Schulz είναι σημαντική. Αποτρέπει το AfD από το να γίνει το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης. Θα επιτρέψει στους Σοσιαλδημοκράτες να ανοικοδομηθούν, που σημαίνει ότι ο Schulz και η παλαιότερη γενιά αργά ή γρήγορα θα πρεπει να αφήσουν τη θέση τους για τη νεότερη γενιά πολιτικών.

Το ίδιο μπορεί να πει κανείς για τους Χριστιανοδημοκράτες.

Η Merkel, όπως και οι περισσότεροι ηγέτες, ποτέ δεν προετοιμάζουν έναν διάδοχο. Αλλά τα απογοητευτικά αποτελέσματα του κόμματος είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα προκαλέσουν σε κάποιο στάδιο, μια συζήτηση για τη μελλοντική πορεία των Χριστιανοδημοκρτών και του αδερφού κόμματος στη Βαυαρία, των Χριστιανοκοινωνιστών.

Οι πολιτικές της Merkel ενόχλησαν και το CDU και το CSU. Το συντηρητικό μπλοκ αισθανόταν άβολα με την προσφυγική της πολιτική, την υποστήριξή της για τον κατώτατο μισθό, το ότι εγκατέλειψε την πυρηνική ενέργεια και με τον τρόπο με τον οποίο προσπάθησε να εκσυγχρονίσει το κόμμα μετατοπίζοντάς το προς το κέντρο. Αλλά επειδή θα μπορούσε να τους οδηγήσει στη νίκη και επειδή η διαφωνία δεν έγινε ανεκτή εντός του κόμματος, συμφώνησαν με τις πολιτικές της.

Αυτό μπορεί να αλλάξει.

Το CSU εμφάνισε επίσης ιστορικό χαμηλό. Ο λόγος είναι πως το CSU ήταν παραδοσιακά το αποδεκτό κόμμα της "ήπιας” ακροδεξιάς. Αυτό δεν ισχύει πλέον. Ναι, το CSU παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα στη Βαυαρία, αλλά το AfD βγήκε τρίτο. Μόλις καταλαγιάσει η σκόνη, αναμένεται μεγάλη συζήτηση εντός του συντηρητικού μπλοκ για τον πολιτικό του προσανατολισμό και ως εκ τούτου, για την ηγεσία του.

Τέλος, αυτές οι εκλογές επιβεβαίωσαν την πόλωση στη χώρα. Στα τέσσερα από τα ανατολικογερμανικά κρατίδια, το CDU ήρθε πρώτο και το AfD στη δεύτερη θέση. Συνήθως το Die Linke ή το SPD ήταν πρώτο ή δεύτερο. Αλλά όχι πια. Και στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας, το AfD περασε το CDU  στην πρώτη θέση.

Με λίγα λόγια, το status quo της Γερμανίας και η μεταπολεμική συναίνεση, έχουν πληγεί. Η Merkel δεν έχει άλλη επιλογή από το να απαντήσει σε αυτές τις αλλαγές στρέφοντας την προσοχή της στη μετά τις εκλογές Γερμανία.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://carnegieeurope.eu/strategiceurope/73210?lang=en